Czego się dowiesz z tego filmu

• 🌍 Czym jest strefa Schengen i dlaczego dziś możemy podróżować po wielu krajach Europy bez kontroli na granicach.
• 🚗 Jak wyglądało przekraczanie granic kiedyś (kolejki, kontrole, dokumenty) i jak bardzo zmieniło się to po wejściu Polski do UE.
• 🛤️ Na czym polega swoboda przemieszczania się w Unii Europejskiej – np. podróż z Polski do Hiszpanii bez zatrzymywania się na granicach.
• 🎫 Na czym polega inicjatywa DiscoverEU i jak młodzi ludzie mogą dzięki niej zwiedzać Europę pociągiem.
• 🩺 Czym jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (ECUS) i jak pomaga w dostępie do opieki zdrowotnej za granicą.
• 📄 Jakie warunki trzeba spełnić, żeby móc dłużej (ponad 3 miesiące) mieszkać w innym kraju UE – jako pracownik, przedsiębiorca, student lub osoba nieaktywna zawodowo.
• ⚠️ W jakich wyjątkowych sytuacjach kontrole graniczne mogą zostać tymczasowo przywrócone oraz jak państwa UE współpracują, by zapewnić bezpieczeństwo.
• ✈️ Dlaczego warto korzystać z wolności podróżowania, poznawać inne kraje, kultury i ludzi.

Nagranie wideo

Autor nagrania: Wojciech Kiełbasiński

Specjalizuje się w obszarach prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, prawa sportowego oraz doradztwa regulacyjnego i compliance. Posiada bogate doświadczenie w doradztwie na rzecz uczelni wyższych oraz rektorów i doktorantów, pełniąc m.in. funkcję Rzecznika Praw Doktoranta Krajowa Reprezentacja Doktorantów w latach 2021–2025. Jest autorem komentarza do ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz licznych publikacji naukowych i szkoleniowcem w zakresie procedur awansu naukowego, ewaluacji jakości kształcenia i systemu świadczeń dla studentów. Laureat nagrody specjalnej w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2023.

Transkrypcja

Granice? Jakie granice? Swobodne podróżowanie w Unii Europejskiej. Cześć! Wyobraźcie sobie ogromne korki i wielogodzinne oczekiwania na przekroczenie granicy. Tak naprawdę jeszcze nie tak dawno była to codzienność osób podróżujących po Europie.

Zapytajcie Waszych rodziców o kontrole graniczne oraz wspomnienie z podróżowania z tamtych czasów. Może opowiedzą Wam o długich kolejkach, dokładnym sprawdzaniu bagażu czy obowiązku posiadania dokumentów. Dla wielu z nich pierwsza podróż za granicę była czymś wyjątkowym i trudnym do zorganizowania.

A dziś wystarczy tylko kilka chwil i jesteśmy gotowi do podróży po wybranych krajach Unii Europejskiej. Jak się wszystko zmieniło na przestrzeni lat? O tym opowiem Wam w tym materiale wideo. Nazywam się Wojciech Kiełbasiński, jestem radcą prawnym i zapraszam Was na kolejną podróż po Europie.

Z materiałów wideo dotyczących obywatelstwa Unii Europejskiej dowiecie się jakie uprawnienia są z tym związane. Jeden z nich jest właśnie prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Dzisiaj możecie bez żadnego problemu wsiąść do samochodu czy pociągu i po paru godzinach być w Berlinie czy Pradze, niemal nie zauważając kiedy przekroczyliście granicę.

Wystarczy, że macie ze sobą dowód osobisty. Jak to się stało, że wszystko jest takie proste? Pewnie wielokrotnie słyszeliście o tak zwanej strefie Schengen. Strefa Schengen powstała w 1985 roku. Jest to obszar bez granic, do którego należy obecnie bardzo dużo krajów. W strefie tej możecie podróżować bez kontroli na granicach. W tej chwili obejmuje ona wszystkie kraje Unii Europejskiej i kilka krajów nie należących do Unii Europejskiej: Liechtenstein, Norwegię, Islandię i Szwajcarię.

Oznacza to, że kiedy jedziecie z Polski na przykład do Hiszpanii, to nie zatrzymujecie się na granicy, nikt nie sprawdza Waszego paszporta i dowodu. Granicę często sygnalizuje tylko tabliczka z nazwą danego kraju.

Unia Europejska wręcz zachęca do podróżowania i poznawania nowych kultur. Przykładowo Discover EU to organizowany w ramach programu Erasmus Plus konkurs. Jego laureaci wygrywają bilety na podróż koleją, podczas której odkrywają bogactwo kulturowe Europy i jej historię.

Warto też wiedzieć, że jako obywatele Unii Europejskiej możecie korzystać z Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, czyli ECUS. To bezpłatna karta, którą można wyrobić w Polsce. Umożliwia ona dostęp do publicznej opieki zdrowotnej w innych krajach Unii Europejskiej na takich samych zasadach, jakie obowiązują obywateli danego państwa.

Oznacza to, że jeśli podczas podróży do Włoch skręcicie kostkę albo zachorujecie w Niemczech, to dzięki ECUS możecie skorzystać z pomocy lekarza lub szpitala bez dodatkowych formalności. To praktyczny przykład tego, jak obecnie obywatelstwo Unii Europejskiej przekłada się na realne bezpieczeństwo i komfort podróżowania. Pamiętajcie jednak, że w pewnych zakresach możliwe może być spełnienie pewnych dodatkowych warunków.

Jeżeli w przyszłości zdecydujecie się, że chcielibyście przebywać w danym kraju Unii Europejskiej dłużej niż przez trzy miesiące, to w przypadku zatrudnienia na etacie lub prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek nie będziecie musieli spełniać żadnych innych warunków. Jeżeli będziecie studentami lub osobami nieaktywnymi zawodowo, to będziecie musieli spełnić dodatkowe warunki, przykładowo być objęci ubezpieczeniem zdrowotnym. Może się również okazać konieczne spełnienie formalności o charakterze administracyjnym, jak rejestracja w określonym urzędzie.

Pamiętajcie jednak, że mogą wydarzyć się sytuacje, gdy kontrole na granicach zostaną tymczasowo wznowione, np. z uwagi na kryzys migracyjny. Pamiętajcie również, że kraje Unii Europejskiej na bieżąco współpracują ze sobą, by utrzymywać bezpieczeństwo.

Dla Was, młodego pokolenia, wolność podróżowania jest czymś oczywistym. Korzystajcie z niej, poznawajcie inne kraje, ludzi i kultury. Szerokiej Drogi!