Czego się dowiesz z tego filmu
- 🛡️ Jak UE chroni Twoje prawa na co dzień — od zakupów online, przez podróże, po bezpieczeństwo produktów.
- 📦 Jak działa unijna ochrona konsumentów — gwarancje, reklamacje, odszkodowania za odwołane loty.
- 🔐 Co zabezpiecza RODO — Twoje dane osobowe, zdjęcia, adres e-mail i informacje o Tobie.
- 🌱 Jak UE dba o zdrowie i środowisko — normy jakości powietrza, bezpieczna woda, zakaz szkodliwych substancji.
- ⚖️ Kiedy UE reaguje wobec państw członkowskich — procedury i sankcje, gdy rząd narusza prawa obywateli lub praworządność.
- 🏛️ Kto pilnuje przestrzegania prawa unijnego — Komisja Europejska jako „strażniczka traktatów”.
- ⚔️ Rola Trybunału Sprawiedliwości UE — rozstrzyganie sporów, wykładnia prawa i ochrona obywateli.
- 🛡️ Dlaczego UE jest Twoim obrońcą — tworzy system ochrony, który działa niezależnie od kraju, w którym mieszkasz.
Nagranie wideo
Autor nagrania: Wojciech Kiełbasiński
Specjalizuje się w obszarach prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, prawa sportowego oraz doradztwa regulacyjnego i compliance. Posiada bogate doświadczenie w doradztwie na rzecz uczelni wyższych oraz rektorów i doktorantów, pełniąc m.in. funkcję Rzecznika Praw Doktoranta Krajowa Reprezentacja Doktorantów w latach 2021–2025. Jest autorem komentarza do ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz licznych publikacji naukowych i szkoleniowcem w zakresie procedur awansu naukowego, ewaluacji jakości kształcenia i systemu świadczeń dla studentów. Laureat nagrody specjalnej w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2023.
Transkrypcja
W Unii Europejskiej obrońcą Waszych praw jest sama Unia. Jej prawo i instytucje stoją na straży tego, by żaden obywatel nie był pozbawiony swoich podstawowych praw i żeby standardy były przestrzegane we wszystkich krajach członkowskich. Co to oznacza w praktyce? Nazywam się Wojciech Kiełbasiński, jestem radcą prawnym.
Zapraszam Was na podróż po meandrach o ochronę praw w Unii Europejskiej. Prawo, które chroni obywateli Unii Europejskiej jest obecne na co dzień. Przykładowo, zgodnie z przepisami Unii Europejskiej sprzedawca musi udzielić co najmniej dwuletniej gwarancji prawnej na wypadek, gdyby zakupiony tower okazał się wadliwy, bądź nie wyglądał lub nie działał tak, jak przedstawiono w opisie.
W niektórych państwach przepisy krajowe wymagają udzielenia dłuższej gwarancji. Lot został odwołany i linia lotnicza nie chce zwrócić pieniędzy? Znowu to właśnie prawo Unii Europejskiej zobowiązuje przewoźników do opieki nad pasażerami i wypłaty odszkodowań. Unia dba, by konsumenci nie byli bezbronni.
Istnieją ogólnoeuropejskie przepisy chroniące Wasze prawa jako klientów. Kolejną kwestią, którą warto prosić jest ochrona danych osobowych w Unii Europejskiej. Jest ona uznawana w Unii Europejskiej za prawo podstawowe.
Pewnie wielu z Was słyszało o tzw. RODO, czyli ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych osobowych. Bez wątpienia na co dzień korzystacie z internetu, mediów społecznościowych, czy też aplikacji mobilnych.
To obecnie nasze codzienne życie i nie jest to dla nikogo nic dziwnego. Czy wiecie, że Wasze dane osobowe np. zdjęcia, adres e-mail, czy też informacje o Was są chronione właśnie przez RODO? Jest to unijne prawo, które wymaga od firm i instytucji, by dbały o Waszą prywatność.
Dzięki niemu macie m.in. prawo wiedzieć, jak wykorzystywane są Wasze dane, możecie zażądać ich usunięcia, a w razie wycieku danych potem musi Was o tym poinformować. Unia pełni rolę obrońcy również, gdy chodzi o środowisko, także Wasze zdrowie. Są unijne normy jakości powietrza.
Jeżeli jakieś miasto notorycznie nie przekracza, Unia może wyciągnąć konsekwencje wobec państwa, które zaniedbuje walkę np. ze smogiem. Podobnie z wodą, dzięki wspólnym regulacjom mamy bezpieczną wodę w kranach i nie jest ani niszczyszczeń w rzekach.
Unia Europejska zakazuje też wielu szkodliwych substancji w produktach, np. toksycznych chemikaliów w zabawkach czy kosmetykach. Żeby chronić Wasze zdrowie, Unia Europejska ma także specjalne procedury, które pozwalają napomnieć rząd, a nawet nałożyć sankcje, gdy nareszują one prawa obywateli lub niezależność sądów.
To trochę tak, jakby cała Unia Europejska upomniała jednego ze swoich członków. Hej, umówiliśmy się na pewne zasady, trzymaj się ich! Dzięki temu Wy jako obywatele macie dodatkową ochronę. Oprócz własnej konstytucji i sądów krajowych również prawo Unii Europejskiej stoi na straży Waszych wolności.
A kto w praktyce dba o przestrzeganie praw? W Brukseli oraz Luksemburgu trwają instytucje, które można porównać do strażników. Komisja Europejska odpowiada za kontrolowanie, czy prawo Unii Europejskiej jest stosowane prawidłowo i terminowo. W tej roli komisja określa się mianem strażniczki traktatów.
Przykładowo, komisja będzie interweniować, jeżeli któryś z krajów Unii Europejskiej nie dokonał pełnego wdrożenia dyrektywy do prawa krajowego w wyznaczonym terminie lub nieprawidłowo stosuje prawo Unii Europejskiej. Jeżeli organy krajowe nie wdrożą przepisów Unii Europejskiej, komisja może szcząć wobec takiego kraju oficjalne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniem państwa członkowskiego. W Unii Europejskiej funkcjonuje także CUE, czyli Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Dokłonuje on wykładnie prawa unijnego, aby zapewnić jego stosowanie w taki sam sposób we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Rozstrzyga także spory prawne między rządami krajów Unii a jej instytucjami. W określonych sytuacjach do Trybunału mogą również wnosić sprawy osoby fizyczne, przedsiębiorstwa lub organizacje, które uważają, że ich prawa zostały naruszone przez instytucje Unii Europejskiej.
Podsumowując, Unia Europejska to nie tylko coś, o czym uczycie się na lekcjach w szkole. To realna siła, która codziennie dba o Wasze prawa. Niezależnie od tego, czy robicie zakupy online, lecicie samolotem, wrzucacie zdjęcia do sieci, czy po prostu oddychacie powietrzem w swoim mieście.
Prawo Unii Europejskiej to coś w rodzaju ochronnej tarczy. Za tym wszystkim stoją konkretne instytucje, które dbają o przestrzeganie Waszych praw.