Czego się dowiesz z tego filmu

• 📸 Co oznacza prawo do ochrony wizerunku — i dlaczego nikt nie może publikować Twojego zdjęcia bez zgody.
• 🛑 Kiedy możesz powiedzieć „nie” — nawet przy zdjęciach grupowych masz prawo odmówić publikacji.
• ⚖️ Jakie przepisy Cię chronią — Konstytucja, Konwencja o prawach dziecka i art. 81 ustawy o prawie autorskim.
• 📱 Jak reagować, gdy ktoś wrzuca Twoje zdjęcie bez zgody — prośba o usunięcie, zgłoszenie dorosłemu, a w poważnych przypadkach nawet policji.
• 🤳 Dlaczego sam też musisz uważać — Ty również nie możesz publikować cudzych zdjęć bez ich zgody.
• 👨‍👩‍👧 Co z rodzicami wrzucającymi Twoje zdjęcia — masz prawo nie zgadzać się nawet wobec bliskich.
• 🧠 Czym jest szarenting — zbyt częste publikowanie zdjęć dzieci przez rodziców i jego konsekwencje.
• 🔐 Dlaczego prywatność w internecie jest tak ważna — zdjęcia zostają na długo i mogą wpływać na Twoją przyszłość.

Nagranie wideo

Autor nagrania: Angelika Raczkowska

Radca prawny wpisana na listę OIRP w Toruniu, absolwentka prawa i administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Ukończyła aplikację radcowską oraz studia podyplomowe z prawa pracy i prawa spółek na Uniwersytecie Warszawskim. Posiada uprawnienia mediatora sądowego. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, spadkowym, pracy oraz gospodarczym, prowadząc kancelarię prawną w Płocku i obsługując zarówno klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców.

Transkrypcja

Cześć, nazywam się Angelika Raczkowska i jestem radcą prawnym. To znaczy, że znam się na prawie i pomagam ludziom rozwiązywać różne problemy prawne. Dzisiaj porozmawiamy o czymś bardzo ważnym, a mianowicie o Twoim prawie do prywatności, a dokładnie o Twoim wizerunku, czyli o tym, jak wyglądasz na zdjęciach, filmach i nagraniach.

Bo być może już to wiesz, ale jeśli nie, zapamiętaj to dobrze. Nikt nie może wrzucić Twojego zdjęcia do internetu bez Twojej zgody. Zacznijmy od początku.

Wyobraź sobie sytuację, jesteś na szkolnej wycieczce. Ktoś robi zdjęcie i mówi, ale fajnie wyszło, wrzućmy to na Insta. A Ty nie chcesz, bo źle wyszedłeś, bo to dla Ciebie prywatne, bo po prostu masz takie prawo.

I co wtedy? Masz prawo powiedzieć, nie zgadzam się. Nie chcę, żeby moje zdjęcie było w internecie. To nie jest dziwne, to nie jest przesada.

To jest Twoje prawo do prywatności. Wizerunek to coś więcej niż wygląd. To zdjęcie Twojej twarzy, to film, na którym jesteś, to rysunek, mem, nagranie z TikToka, rolka z Instagrama.

I każda z tych rzeczy w pewnym sensie należy do Ciebie, jeśli przedstawię właśnie Ciebie. A skoro tak, nikt nie może tego użyć bez Twojego, tak? Zgadzam się. Nawet jeśli zdjęcie jest ładne.

Nawet jeśli ktoś mówi, że to tylko zabawa. Nawet jeśli to Twoja koleżanka albo kolega. W Polsce chroni Cię prawo.

Zarówno prawo do prywatności, jak i prawo do ochrony wizerunku. To znaczy, że nikt nie może Cię nagrywać bez Twojej zgody. Nikt bez zgody nie może udostępniać Twoich zdjęć.

Nie można publikować filmików swoim udziałem bez Twojego pozwolenia. A jeśli ktoś to zrobi, łamie Twoje prawo. I możesz to zgłosić.

Podstawą prawną ochrony Twojego wizerunku jest artykuł 81 ustawy o prawie autorskiej. Mówi on jasno. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej.

I uwaga! To działa także w przypadku dzieci. Jeśli nie masz 18 lat, to zgoda powinna być udzielona przez Ciebie oraz Twoich rodziców albo opiekunów. Ale jeśli czujesz, że Twoje granice zostały przekroczone, masz prawo o tym mówić i być wysłuchanym.

Dodatkowo Twoje prawo do prywatności i ochrony wizerunku jest zapisane w Konstytucji oraz w Konwencji o prawach dziecka. To nie są tylko jakieś hasła. To konkretne zasady, które mówią.

Każdy człowiek, również dziecko, ma prawo do szacunku i prywatności. A teraz pytanie. Czy musisz się na wszystko zgadzać tylko dlatego, że ktoś wrzuca zdjęcie grupowe? Nie.

Masz prawo powiedzieć, nie chcę, żeby moje zdjęcie tam było. Proszę je usunąć albo mnie zamazać. To nie jest niegrzeczne.

To jest odpowiedzialność za samego siebie. Bo w internecie wszystko zostaje na dłużej. Czasem na bardzo długo.

I nawet jeśli teraz to tylko zabawne zdjęcie, za rok może już wcale nie być śmieszne. I nie daj sobie wmówić, że nie masz nic do gadania, bo to tylko Facebook. Nawet jeśli ktoś wrzuca coś na swoje prywatne konto, to nadal jest publikacja.

A każda publikacja bez zgody to złamanie prawa. A co jeśli ktoś nie usunie zdjęcia, mimo że go o to prosisz? Albo mówi, no trudno, już poszło. Albo wręcz Cię wyśmiewa? Wtedy poproś o pomoc dorosłego, któremu ufasz.

Może to być nauczyciel, wychowawca, rodzic albo opiekun. W poważniejszych sytuacjach możesz to nawet zgłosić do dyrekcji szkoły albo na policję. To, że masz mniej niż 18 lat nie znaczy, że nie masz praw.

Wręcz przeciwnie. Prawo do prywatności dzieci jest szczególnie chronione. A jeśli zdjęcie, które Cię przedstawię, trafia do sieci z obraźliwym podpisem, przeróbką albo hejtem, to może być także przestępstwo albo naruszenie dóbr osobistych.

Ale pamiętaj też o drugiej stronie. Ty również nie możesz wrzucać cudzych zdjęć bez pytania. Nie możesz kogoś nagrać i wrzucić do sieci, nawet jeśli myślisz, że to tylko dla żartu.

Dla Ciebie to śmieszne, ale dla kogoś może być przykre, zawstydzające albo po prostu naruszające granice. Szanuj prywatność innych tak samo, jak chcesz, żeby inni szanowali Twoją. Najlepsze zasady to te najprostsze.

Chcesz wrzucić zdjęcie grupowe? Zapytaj. Ktoś nie chce? Szanuj. To właśnie jest prawdziwa dojrzałość.

Nie lajki, nie followersi, tylko umiejętność zauważania drugiego człowieka. A co z rodzicami? Przecież to oni najczęściej wrzucają nasze zdjęcia do internetu. Czasem nawet od urodzenia.

I może Ci się wydawać, że nie masz nic do powiedzenia, no bo to przecież mama, to tata. Ale prawda jest taka, Ty też masz prawo się nie zgadzać. Nawet rodzic powinien zapytać Cię o zgodę, zanim wrzuci Twoje zdjęcie do sieci.

Zwłaszcza jeśli jesteś starszy i rozumiesz, co to znaczy. Twój wizerunek to Twoja sprawa. I prawo to potwierdza.

Coraz częściej mówi się o zjawisku tak zwanego szarentingu, czyli wrzucania przez rodziców zbyt dużej ilości zdjęć dzieci. Nawet sądy w niektórych krajach przyznają dzieciom rację, kiedy te nie chcą, żeby ich życie było pokazywane publicznie. Dlatego jeśli coś Ci nie pasuje, powiedz o tym spokojnie.

Masz prawo do prywatności. Nawet w rodzinie. I na koniec zapamiętaj te cztery rzeczy.

To Ty decydujesz, czy Twoje zdjęcie może być w internecie. Masz prawo powiedzieć nie i nikt nie może Cię do niczego zmuszać. Masz prawo prosić o usunięcie zdjęcia, który Cię przedstawia.

Masz prawo do pomocy, jeśli ktoś łamie Twoje prawo do prywatności. Twoja twarz to nie czyjaś własność. Twoje zdjęcie to nie jest czyjaś zabawa.

Twoja prywatność to Twoje prawo. Dziękuję, że obejrzałeś ten odcinek. Do zobaczenia następnym razem.

I pamiętaj, w sieci też masz prawo czuć się bezpiecznie. Bo prawo to nie tylko paragrafy i sądy. To narzędzie, które może Cię chronić wtedy, kiedy naprawdę tego potrzebujesz.

Nie jest nudne. Nie jest tylko dla dorosłych. Jest Twoje.

A im lepiej jest nasz, tym lepiej potrafisz zadbać o siebie i innych. Bo świadomość swoich praw to też forma siły.