Czego się dowiesz z tego filmu

• 📘 Czym jest statut szkoły — rodzaj „konstytucji” placówki, który reguluje jej funkcjonowanie.
• 🌐 Gdzie znaleźć statut — na stronie szkoły lub bezpośrednio w sekretariacie, jako informację publiczną.
• 📚 Co zawiera statut — podstawowe dane o szkole, jej cele, zadania, organizację i strukturę.
• 📝 Jak statut reguluje ocenianie — zasady sprawdzianów, odpowiedzi, popraw, kryteria ocen oraz organizację nauczania.
• ⚖️ Jak określa prawa i obowiązki ucznia — szczegółowe zapisy dotyczące Twoich uprawnień i odpowiedzialności.
• 🎖️ Jak opisane są nagrody i kary — ich rodzaje, zasady przyznawania oraz tryb odwoływania się.
• 🚨 Jakie procedury zawiera statut — działania w sytuacjach kryzysowych, sporach i naruszeniach regulaminu.
• 👥 Co mówi o samorządzie uczniowskim — zasady wyborów i obszary, w których uczniowie mogą zabierać głos.
• 📖 Dlaczego warto znać statut — pomaga świadomie korzystać z praw i rozumieć zasady funkcjonowania szkoły.

Nagranie wideo

Autor nagrania: Mateusz Kopaczyński

Mateusz Kopaczyński – polski prawnik i działacz studencki – od 1 października 2025 r. pełni funkcję Rzecznika Praw Studenta przy Parlamencie Studentów RP, gdzie odpowiada za ochronę praw studentów i interwencje w sytuacjach naruszeń na uczelniach. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracuje jako aplikant radcowski specjalizujący się w prawie cywilnym, a także prowadzi własną działalność prawniczą

Transkrypcja

Pewnie każdy z Was słyszał o czymś takim jak statut. Jest to pewnego rodzaju dokument, rodzaj aktu prawnego, który określa zasadę funkcjonowania danego podmiotu, na przykład stowarzyszenia, fundacji, spółki. Obowiązek ustanowienia takiego aktu wynika najczęściej z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, czyli ustawy, która ma zasięg ogólnopolski.

Natomiast sam statut, jeżeli chodzi o jego obowiązywanie, ogranicza się do osób, które są zrzeszone w ramach danego podmiotu. Na przykład stowarzyszenia. Ustawa Prawo Oświatowe w artykule 98 również wprowadza wymóg stworzenia statutu dla szkół, którego postanowienia bezpośrednio wpływają na sprawy uczniów danej jednostki.

W tym materiale chciałem powiedzieć Wam kilka słów o tym dlaczego warto znać statut swojej szkoły oraz co możecie tam przeczytać. Zacznijmy od tego, gdzie w ogóle możesz znaleźć statut swojej szkoły. Dobrym standardem jest udostępnienie go przez szkoły do powszechnego wglądu na swoich stronach internetowych.

Treść statutu szkoły jest bowiem tak zwaną informacją publiczną. To znaczy, że każdy obywatel ma prawo uzyskać dostęp do takiego aktu. Nie wszystkie placówki jednak udostępniają swój statut na stronie.

Jako uczeń masz prawo zwrócić się do dyrekcji o udostępnienie Ci treści aktualnie obowiązującego statutu, ale również jego poprzednich wersji. Najprościej będzie na początku zapytać w sekretariacie szkoły lub swojego wychowawcę. Sam statut potrafi być dość obszernym dokumentem.

Oczywiście nie musisz go znaleźć na pamięć. Ważne, żebyś wiedział, co się tam znajduje, na jakie pytania możesz znaleźć odpowiedzi i gdzie szukać ewentualnie konkretnych kwestii. W statucie znajdziesz podstawowe informacje o Twojej szkole, takie jak jej nazwę, typ, siedzibę, informacje o patronie szkoły, jeżeli taki został nadany, cele i zadania placówki, organy szkoły wraz z ich kompetencjami oraz organizację pracy w szkole.

Statut określa również szczegółowe warunki i sposób oceniania uczniów, czyli w zakresie jakim może ustalać to szkoła zasady wystawiania ocen, przeprowadzania sprawdzianów, kartkówek, odpowiedzi ustnych i sposoby poprawy ocen. Co istotne, statut precyzyjnie określa Twoje prawa i obowiązki. Ustawa bowiem odnosi się do tych kwestii dość ogólnie, dając możliwość szczegółowego ustalenia właśnie w statucie.

Zapoznaj się więc uważnie z konkretnymi punktami dotyczącymi praw i obowiązków, abyś po pierwsze wiedział, jakie są, a po drugie, w przypadku gdyby ktoś naruszał te zasady, abyś był tego świadomy i potrafił zwrócić na to uwagę. Statut określa także organizację dodatkowych zajęć, organizację pracowni szkolnych, w szczególności pracowni ćwiczeń praktycznych, pracowni symulacyjnych oraz warsztatów szkolnych, rodzaje nagród i warunki ich przyznawania uczniom oraz tryb wnoszenia zastrzeżeń do przyznanej nagrody, rodzaje kar stosowanych wobec uczniów oraz tryb odwoływania się od kary. Przypadki, w których dyrektor szkoły podstawowej może wystąpić do kuratora oświaty z wnioskiem o przeniesienie ucznia do innej szkoły, formy opieki i pomocy uczniom, którym z przyczyn rozwojowych, rodzinnych lub losowych jest potrzebna pomoc i wsparcie, organizacje biblioteki szkolnej oraz warunki i zakres współpracy biblioteki szkolnej z uczniami, nauczycielami, rodzicami, a także z innymi bibliotekami.

Organizacje internatu, jeżeli takie funkcjonują, warunki stosowania sztandaru szkoły, godła szkoły oraz ceremoniału szkolnego. Znajduje się tam także zasady działania samorządu uczniowskiego. Statut powinien wskazywać, jak wybiera się przedstawicieli uczniów i w jakich sprawach mogą oni zawierać głos.

Statut określa procedury postępowania w trudnych sytuacjach, takich jak naruszenie regulaminu szkoły, spory między uczniami albo sytuacje kryzysowe. Już wiesz, że statut to bardzo istotny dokument i że warto się z nim zapoznać, aby być świadomym swoich praw i obowiązków uczniem, a w konsekwencji mieć wpływ na to, jak funkcjonuje Twoja szkoła.